አል ሂሣብ/ ምርመራ/ ክፍል 2

0
2651

ሥራዎች እንዴት እንደሚመዘገቡና እንደሚቀርቡ

የሰው ልጆችን ሥራ ማስፈርና መመዝገብ የሚከናወነው በተወከሉ መላእክት አማካይነት ነው፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ

وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ
كِرَامًا كَاتِبِينَ
يَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ

በእናንተ ላይ ተጠባባቂዎች ያሉባችሁ፤ ስትኾኑ፤ የተከበሩ ጸሐፊዎች የኾኑ፤ (ተጠባባቂዎች)፡፡የምትሠሩትን ሁሉ የሚያውቁ፡፡ አልኢንፍጣር፤10-12

مَّا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ

ከቃል ምንም አይናገርም በአጠገቡ ተጠባባቂና ዝግጁ የኾኑ (መላእክት) ያሉበት ቢኾን እንጅ፡፡ ቃፍ፤ 18

በምርመራው ቀን ባሮች ሥራዎቻቸው የተመዘገበበት በባለቤቱ ይታዩ ዘንድ ይቀርባሉ፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ

وَكُلَّ إِنسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كِتَابًا يَلْقَاهُ مَنشُورًا

ሰውንም ሁሉ በራሪውን (ሥራውን) በአንገቱ አስያዝነው፡፡ ለእርሱም በትንሣኤ ቀን የተዘረጋ ኾኖ የሚያገኘው የኾነን መጽሐፍ እናወጣለታለን፡፡ «መጽሐፍህን አንብብ፡፡ ዛሬ ባንተ ላይ ተቆጣጣሪነት በነፍስህ በቃ» (ይባላል)፡፡ አል ኢስራእ ፤13-14

وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا مَالِ هَٰذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا ۚ وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا ۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا

(ለሰው ሁሉ) መጽሐፉም ይቀርባል፡፡ ወዲያውም ከሓዲዎችን በውስጡ ካለው ነገር ፈሪዎች ኾነው ታያቸዋለህ፡፡ «ዋ ጥፋታችን! ለዚህ መጽሐፍ (ከሥራ) ትንሽንም ትልቅንም የቆጠራት ቢኾን እንጂ የማይተወው ምን አለው?» ይላሉም፡፡ የሰሩትንም ነገር ሁሉ ቀራቢ ኾኖ ያገኙታል፡፡ ጌታህም አንድንም አይበድልም፡፡ አል ከህፍ፤ 49

እነኚህ ለየባለቤቶቻቸው የሚታደሉት የሥራ መፅሃፎች እንደየሰው የመልካም ሥራ ሁኔታ ሊሆን ይችላል፡፡ ከነሱ መካከል መፅሃፉን በቀኝ የሚወስድ አለ፡፡ ይህም ከአስደሣች ብስራቶች ሁሉ የላቀው ብስራት ነው፡፡ በግራው አለያም ከበስተኋላው በኩል የሚወስድም አለ፡፡ ይህም የምርመራ ውጤቱን መጥፎነት ያሣያል፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ

يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ
فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا
وَيَنقَلِبُ إِلَىٰ أَهْلِهِ مَسْرُورًا
وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ
فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُورًا
وَيَصْلَىٰ سَعِيرًا
إِنَّهُ كَانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُورًا
إِنَّهُ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ
بَلَىٰ إِنَّ رَبَّهُ كَانَ بِهِ بَصِيرًا

አንተ ሰው ሆይ! አንተ ጌታህን (በሞት) እስከምትገናኝ ድረስ ልፋትን ለፊ ነህ፤ ተገናኚውም ነህ፡፡ መጽሐፉን በቀኙ የተሰጠ ሰውማ፤ በእርግጥ ቀላልን ምርመራ ይመረመራል፡፡ ወደ ቤተሰቦቹም ተደሳች ኾኖ ይመለሳል፡፡ መጽሐፉን በጀርባው ኋላ የተሰጠ ሰውማ፤ (ዋ! ጥፋቴ በማለት) ጥፋትን በእርግጥ ይጠራል፡፡ የተጋጋመች እሳትንም ይገባል፡፡ እርሱ በቤተሰቡ ውስጥ ተደሳች ነበርና፡፡ እርሱ (ወደ አላህ) የማይመለስ መኾኑን አስቧልና፡፡ አይደለም (ይመለሳል)፡፡ ጌታው በእርሱ (መመለስ) ዐዋቂ ነበር፤ (ነውም)፡፡ አል ኢንሽቃቅ ፤6-15

እውቀትና የሥራዎች መመዝገብ

በዓለም ላይ የሚደረጉ ክንውኖዎች በሙሉ የሚመዝገቡ ስለመሆናቸው በምርምር ጭምር የተረጋገጠ ጉዳይ ነው፡፡ ከድምፅም ይሁን ከሥራ፤ ከእንቅስቃሴም ይሁን ከሌላ ነገር አንዳችም ነገር አይቀርም በፍጥረተ ዓለሙ መዝገብ ውስጥ የተመዘገበና በግኝት ፋይል ውስጥ ሠፍሮ የተቀመጠ ቢሆን እንጂ፡፡  ሣይመዘገብ የሚረሣ ነገር እንደሌለ ሁሉ ከተመዘገበ በኋላ የሚጠፋ አንድም ነገር አይኖርም፡፡ ይህም የእውነተኛው አምላክ የአላህ ሱ.ወ ንግግር ነው፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ

وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ

የሩቅ ነገርም መክፈቻዎች እርሱ ዘንድ ናቸው፡፡ ከእርሱ በቀር ማንም አያውቃቸውም፡፡ በየብስና በባሕር ያለውንም ሁሉ ያውቃል፡፡ ከቅጠልም አንዲትም አትረግፍም የሚያውቃት ቢኾን እንጅ፡፡ ከቅንጣትም በመሬት ጨለማዎች ውስጥ የለም ከእርጥብም ከደረቅም አንድም የለም ግልጽ በኾነው መጽሐፍ ውሰጥ (የተመዘገበ) ቢኾን እንጅ፡፡ አል አንዓም ፤59 

የምርመራ ረቂቅና ጥብቅ መሆን

የቂያማ ቀን ምርመራ የሰው ልጅ ከሚያስበው በላይ እጅግ ረቂቅና ከባድ ነው፡፡ ይህም የሚሆነው ሁሉንም የሰው ልጅ ቀንጣት ታክልም ብትሆን ሁሉም በእጁ የሠራውንና የየራሱን መልካምም ሆነ መጥፎ የሥራ ውጤት በአግባቡ ይወስድ ዘንድ ነው፡፡ ለዚህም ሲባል በእለቱ የፍትህ ሚዛን ይቆማል፤ የፍትሆች ሁሉ የበላይ የሆነው አምላካዊ ፍትህም በተሟላ መልኩ ይረጋገጣል ፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ

وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا ۖ وَإِن كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا ۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَاسِبِينَ

በትንሣኤም ቀን ትክክለኛ ሚዛኖችን እናቆማለን፡፡ ማንኛይቱም ነፍስ ምንንም አትበደልም፡፡ (ሥራው) የሰናፍጭ ቅንጣት ያክል ቢኾንም እርሷን እናመጣታለን፡፡ ተቆጣጣሪዎችም በኛ በቃ፡፡ አል አንቢያእ ፤ 47

ከዚያም የያንዳንዱ ሰው መጨረሻ ውጤት ሊሆን የሚችለው የሥራ ሚዛኑ መክበድና መቅለል ነው፡፡ ይህንንም አስመልክቶ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ

فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَٰئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خَالِدُونَ

ሚዛኖቹም የከበዱለት ሰው እነዚያ እነርሱ ፍላጎታቸውን ያገኙ ናቸው፡፡ ሚዛኖቹም የቀለሉበት ሰው እነዚያ እነርሱ ነፍሶቻቸውን ያከሰሩ ናቸው፡፡ በገሀነም ውስጥ ዘመውታሪዎች ናቸው፡፡ አል ሙእሚኑን ፤102-103

ምርመራውን የሚያደርገው አላህ ሱ.ወ እራሱ ነው

ሀያሉ አምላክ አላህ ሱ.ወ በእለተ ትንሣኤ የያንዳንዱን የሰው ልጅ የምርመራ ሂደት ያለአንዳች ስማበለውና ጣልቃ ገብነት እራሱ ያከናውነዋል፡፡

ከዐዲይ ኢብኑ ሃቲም እንደተዘገበው የአላህ ነቢይ ሰ.ዐ.ወ እንዲህ አሉ

«ما منكم من أحد إلا سيكلمه ربُّه يوم القيامة، ليس بينه وبينه ترجمان، فينظر أيمن منه، فلا يرى إلا ما قدّم من عمله، وينظر أشـ أم منه، فلا يرى إلا ما قدّم، وينظر بين يديه، فلا يرى إلا النار تلقاء وجهه، فاتقوا النار ولو بشق تمرة»

‹የትንሣኤ ቀን አንድም ሰው አይኖርም ጌታው ያለ አንዳች አስተርጓሚ ያናገረው ቢሆን እንጂ፡፡ (የሰው ልጅ) ወደ ቀኙ በኩል ይመለከታል ያሣለፈውን ነገር እንጂ አይመለከትም፡፡ ወደ ግራውም ይመለከታል ያሣለፈውን ነገር እንጂ ምንም አያይም፡፡ ወደ ፊት ለፊቱም ይመለከታል እሣትን እንጂ አያይም፡፡ በግማሽ ተምርም ቢሆን እሣትን ፍሩ፡፡ ›

ለኢማም ዓሊ ረ.ዐ ይህንን ሀዲስ በማንሣት ‹የምእመና መሪ ሆይ ! አላህ ሱ.ወ እያንዳንዱን የሰው ልጅ በአንድ ጊዜ እንዴት ሊመረምር ይችላል፡፡› በማለት ጠየቃቸው፡፡ እርሣቸውም ‹በአንድ ጊዜ ሲሣይን እንደሚለግሣቸው ሁሉ በአንድ ጊዜም ይመረምራቸዋል፡፡› በማለት መለሱላቸው፡፡

በምርመራ ጊዜ አላህ ሱ.ወ ለአንድ አማኝ የሚያሣየው እዝነት

አማኝ የሆነን ሰው አላህ እዝነት ያደርግለታልና ጠንከር ያለ ምርመራ አያጋጥመውም፡፡ ጠንከር ያለ ምርመራ ያጋጠመው ሰው መቀጣቱ አይቀርምና፡፡ ታላቁ ሰሃባ ዐብዱላህ ኢብኑ ዑመር ረ.ዐ. የአላህ መልእክተኛ ሰ.ዐ.ወ. በእለተ ትንሣኤ አላህ አንድን ባሪያውን ስለሚያመሣጥርበት /አቅርቦ በሚያናግርበት/ ሁኔታ ላይ ‹ምን ሲሉ ሰማሃቸው?› ተብለው ተጠየቁ እርሣቸውም እንዲህ ሲሉ ሰማኋቸው በማለት መለሡ

« يدنو أحدكم من ربه حتى يضع كنفهعليه، فيقول: أعملت كذا وكذا ؟ فيقول: نعم، فيقرره، ثم يقول: إنى سترت عليك فى الدنيا، وأنا أغفرها لك اليوم، ثم يعطى صحيفة حسناته، وأما الكفار فينادى على رءوس الأشهاد: هؤلاء الذين كذبوا على ربهم، ألا لعنة الله على الظالمين »

‹አንዳችሁ ጌታችሁ እስኪሸፍናችሁ ድረስ ወደ ጌታችሁ ቀረብ ትላላችሁ፡፡ ጌታውም ‹እንዲህ አልሠራህምን? እንዲህ አልሠራህምን? › ይለዋል፡፡ እርሱም/ባሪያው/ ‹አዎን› ይላል፡፡ ጥፋቱንም ያምናል፡፡ ከዚያም ጌታው እንዲህ ይለዋል ‹እኔ በዱኒያ ላይ ሣለህ ሠትሬልህ/ነውርህን ደብቄልህ/ ነበር፡፡ ዛሬ ደግሞ ጥፋትህን ይቅር እልሃለሁ፡፡› ከዚያም የመልካም ሥራው ያለበት መዝገብ ይሠጠዋል፡፡ ከሀዲ ግን መስካሪዎች ሁሉ ባሉበት ሁኔታ ይጠራና ‹እነኚህ በጌታቸው ላይ ያስዋሹ ናቸው፡፡ የአላህ እርግማን በበዳዮች ላይ ሁሉ ይሁን!፡፡› ይባላል፡፡

ከእናታችን ዓኢሻ ረ.ዐ እንደተዘገበው ደግሞ የአላህ ነቢይ ሰ.ዐ.ወ እንዲህ አሉ

« ليس أحد يحاسب يوم القيامة إلا هلك »

‹በትንሣኤ ቀን አንድም ሰው አይመረመርም የጠፋ/የተቀጣ/ ቢሆን እንጂ፡፡› አሉ፡፡ 

ዓኢሻ፡ ‹አላህ ሱ.ወ እንዲህ

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ
فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا

‹ መጽሐፉን በቀኙ የተሰጠ ሰውማ፤በእርግጥ ቀላልን ምርመራ ይመረመራል፡፡› አል ኢንሺቃቅ፤ 7-8 ብሎ የለ እንዴ በማለት ጠየቅኳቸው፡፡ እርሣቸው፡ 

« إنما ذلك العرض، وليس أحد يناقش الحساب يوم القيامة إلا عُذب »

‹ይህማ በዚያ በኩል እንዲያልፉ የሚደረግበት ሁኔታ ነው፡፡ አንድም ሰው በቂያማ ቀን ጥብቅ ምርመራ አይደረግበትም የተቀጣ ቢሆን እንጂ፡፡› አሉ፡፡

አል ሀውድ

ለያንዳንዱ የአላህ ነቢይ ሀውድ አለው፡፡ እሱና ህዝቡ ጀነት ከመግባታቸው በፊትና ከውቁፍ/ከመህሸር ሜዳ ከቆሙ/ በኋላ ከሀውድ ይጠጣሉ፡፡ እንደ ሌሎች ነቢያቶች ሁሉ ነቢያችንም ሰ.ዐ.ወ ሀውድ አላቸው፡፡ ሀውድ ውሃው ከወተት በላይ የነጣ ነው፡፡ ጥፍጥናው ከማር የበለጠ ነው፡፡ ሽታው ከሚስክ በላይ ያውዳል፡፡ ከሱ አንዲት ጉንጭ የጠጣ እስከዘላለሙ ድረስ ጥም አያገኘውም፡፡

ከሰህል ኢብኑ ሰዕድ እንደተዘገበው የአላህ መልእክተኛ ሰ.ዐ.ወ እንዲህ አሉ

« أنا فرَطُكم على الحوض، من مر علىَّ شرب، ومن شرب لا يظمـ أ أبدًا، لَيَرِدَنّ علىَّ أقوام أعرفهم ويعرفوننى، ثم يحال بينى وبينهم، فـأقول: إنهم منى، فيقال: لا تدرى ما أحدثوا بعدك، فـ أقول: سُحقًا سُحقًا لمن غيَّر بعدى »

‹እኔ ሀውድ ላይ እጠብቃችኋለሁ፡፡ በኔ ያለፈ ይጠጣል፣ የጠጣ ሰው እስከዘላለሙ ጥም አያገኘውም፡፡ የሚያውቁኝና የማውቃቸው የሆኑ ሰዎች ወደኔ ሀውድ ይመጣል፡፡ እንዳንገናኝ በመካከላችን ይጋረዳል፡፡ እኔም ‹እነሱ እኮ የኔ ናቸው፡፡›  እላለሁ፡፡ ‹ ካንተ በኋላ ምን እንደፈፀሙ አታውቅም› እባላለሁ፡፡ እኔም ‹ ይራቁ! ይራቁ ! ከኔ በኋላ እምነቱን ለቀየረ (ጥፋት ይሁንበት)፡፡

ሲራጥ

ሙስሊም እና ቱርሙዚ ከዓኢሻ ረ.ዐ እንደዘገቡት

يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ ۖ وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

ምድር በሌላ ምድር የምትለወጥበትን ሰማያትም (እንደዚሁ) አንድ አሸናፊ ለኾነው አላህም (ፍጡራን ሁሉ) የሚገለጹበት ቀን (አስታውሱ)፡፡ ኢብራሂም፤48

የሚለውን የቁርኣን አንቀፅ ካነበበች በኋላ ዓኢሻ ነቢዩን ሰ.ዐ.ወ ጠየቀቻቸው፡፡

قالت: يا رسول الله، أين يكون الناس ؟ قال: « على الصراط »

‹የአላህ መልእክተኛ ሆይ! ያኔ ሰዎች የት ነው የሚሆኑት፡፡› በማለት ‹እርሣቸውም ሲራጥ ላይ› አሏት፡፡

እሱም ጀሀነም ወገብ ላይ የሚዘረጋ መንገድ ነው፡፡ በመህሸር ከመቆም ካበቁ በኋላ የመጨረሻዎቹም ሆነ የመጀመሪያዎቹ ህዝቦች ያልፉበታል፡፡ የጀነት ሰዎች ወደ ጀነት አቅጣጫ እያዩ ያልፉበታል፡፡ የጀሀነም ሰዎች ደግሞ ከሱ ላይ ወደርሷ ይወድቃሉ፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ

وَإِن مِّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا ۚ كَانَ عَلَىٰ رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا
ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوا وَّنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا

ከእናንተም ወደ እርሷ ወራጅ እንጂ አንድም የለም፡፡ (መውረዱም) ጌታህ የፈረደው ግዴታ ነው፡፡ ከዚያም እነዚያን የተጠነቀቁትን እናድናለን፡፡ አመጸኞቹንም የተንበረከኩ ኾነው በውስጧ እንተዋቸዋለን፡፡ መርየም፤ 71-72

ኢማሙ ሙስሊም እንደዘገቡት ደግሞ ነቢዩ ሰ.ዐወ እንዲህ አሉ

« يضرب الصراط بين ظهرى جهنم، فـ أكون أنا وأمتى أول من يجيز، ولا يتكلم يومئذ إلا الرسل، ودعوة الرسل يومئذ: اللهم سلم، وفى جهنم كلاليب مثل شوك السّعدان، غير أنه لا يعلم ما قدر عظمها إلا الله تَعَالَى  تخطف الناس بـأعمالهم »

‹ ሲራጥ በጀሀነም ወገብ ላይ ይዘረጋል፡፡ እኔና ህዝቦቼም በመጀመሪያ ላይ የሚሻገሩት ይሆናሉ፡፡ ያኔ የሚናገሩት ቢኖሩ የአላህ መልእክተኞች ብቻ ናቸው፡፡ የመልእክተኞችም ልመና በዚያን ቀን ውስጥ ‹ጌታ ሆይ! ሰላም ሰላም/ነፃ አውጣ/ የሚል ይሆናል፡፡ ጀሀነም የሰዕዳን እሾህ የሚመስሉ መንጠቆዎች አሏት፡፡ ምን ያህል አደገኛ እንደሆነች የሚያውቀውም አላህ ብቻ ነው፡፡ እሷም ሰዎችን እንደየሥራቸው ትቦጭቃለች፡፡›

        

 

 

LEAVE A REPLY