መልእክተኞች (ክፍል 3)

0
2492

ዩሱፍ (ዐ.ሰ)

በዩሱፍ ምእራፍ አላህ (ሱ.ወ) ስለ ነቢዩ ዩሱፍ ሲናገር

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ ۖ وَهَمَّ بِهَا

“በእርሱም በእርግጥ አሰበች። በእርሷም አሰበ፤” (ዩሱፍ 12፤ 24)

የዚህ አንቀፅ ትርጉሙ ዩሱፍ ከዐዚዝ ሚስት ጋር ሀጢኣት መሥራት አሰበ ማለት አይደለም። አሠበ ማለት ትርጉሙ የተፈታተነችውን ሴትዮ ሊመታት አሊያም ችግር ሊያደርስባት አሰበ ማለትን ነው የሚያመለክተው። የዐዚዝ ሚስት ዩሱፍን ለዝሙት ፈልጋው ነበር። በሩን ዘጋች ወደራሷም ጠራችው። እሱ ግን ቁጥብ ሆነ። ጥያቄዋንም ባለመቀበል እንዲህ አለ።

قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ ۖ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ ۖ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

“በአላህ እጠበቃለሁ እርሱ (የገዛኝ) ጌታዬ ኑሮዬን ያሳመረልኝ ነውና፤ (አልከዳውም)። እነሆ! በደለኞች አይድኑም አላት።” (ዩሱፍ 12፤ 23)

በዚህ ቁጥብነቱና እንቢተኝነት ከውዳቂና ተራ ነገር ከፍ ያለ መሆኑን አሣየ። የዐዚዝ ሚስት ልትመታውና ችግር ልታደርስበት አሠበች። እሱን እጅ ለማሠጠት ያልሞከረችው የማታለያ መንገድ አልነበረም። እሱም እንዲሁ በበኩሉ አሰበ፤ እራሱን ለመከላከል ነገሮችን ማሠላሰል ያዘ። የዚህ ዓይነቱ ርካሽ ሥራ የትላልቅ ነፍስ ባለቤት ከሆኑ ሰዎች አይጠበቅም። በተለይ ይህ እሱ ያለበት ቤት አስጠግቶታል፣ አክብሮታል፣ ይህች ሴትም በእጇ ተንከባክባ አሳድጋዋለች። ከዚህም በተጨማሪ በትልቅ ማህበረሰብ ውስጥ የተከበረና የትልቅ ሰው ባለቤት ናት።

ዩሱፍ ይህን የሴትዮዋን ድርጊት ተመሣሣይ በሆነ መልኩ አፀፋውን መመለስ አሊያም መማታትም ይችል ነበር። ነገር ግን የምርጥ ስብእና ባለቤት ነበርና ነገሮችን ከግምት ውስጥ አስገባ። ሴትዮዋ በሱ ላይ ድል እንድታገኝ ሊመቻችላት አልፈቀደም። ከዚህች እንሠሣዊ ስሜት ከተጠናወታት ሴት ፊት ተዋርዶ በመመታት መቆምም አልፈለገም። እሱ እሱ ነውና። ታዲያ ከዚህ ካጋጠመው ትልቅ አደጋ ለማምለጥ የተሻለ ምርጫው ያደረገው መሸሽን ነበር። ነገር ግን አሻፈረኝ ብላ ተከተለችው። አላህ ሁኔታውን ሲተርክልን እንዲህ አለ

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيصَهُ مِن دُبُرٍ وَأَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَى الْبَابِ

“በሩንም ተሽቀዳደሙ ቀሚሱንም ከበስተኋላው ቀደደችው። ጌታዋንም (ባለቤቷን) እበሩ አጠገብ አገኙት።” (ዩሱፍ 21፤ 25)

ይህንንም ያደረገው እንደምንም ሊገላገላት በማሰብ ነበር። ለዚህም ትልቅ ማስረጃ የሚሆነን-

አንደኛ – አላህ ለዩሱፍ እውቀትንና ጥበብን ሠጥቶታል። ክስተቱ ጥበብና እውቀቱን ተግባር ላይ የሚያውልበት አጋጣሚ ነበር። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ አለ

وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ

“ጥንካሬውንም በደረሰ ጊዜ ጥበብንና ዕውቀትን ሰጠነው። እንደዚሁም መልካም ሠሪዎችን ሁሉ እንመነዳለን።” (ዩሱፍ 21፤ 22)

ሁለተኛ – ዩሱፍ የዐዚዝ ሚስት በፈለገችው ጊዜ ትእዛዟን አሻፈረኝ ብሏል። ክፋትን ፈፅሞ በውስጡ አላሰበም።

አላህ ዩሱፍ እንዲህ እንዳለ ነግሮናል

إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ ۖ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

“እርሱ (የገዛኝ) ጌታዬ ኑሮዬን ያሳመረልኝ ነውና፤ (አልከዳውም)። እነሆ! በደለኞች አይድኑም አላት።” (ዩሱፍ 21፤ 23)

ታዲያ እንዲህ ከሚል ሰው መጥፎ ነገርን ያስባል ብሎ ማሠብ ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለው ጉዳይ ነው።

ሦስተኛ – አላህ (ሱ.ወ) ዩሱፍን ከመጥፎ ነገርና ከዝሙት ጠብቆታል፣ ከወንጀልም አጥርቶታል። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ አለ

كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ ۚ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ

“እንደዚሁ መጥፎ ነገርንና ኀጢአትን ከእርሱ ላይ ልንመልስለት (አስረጃችንን አሳየነው)። እርሱ ከተመረጡት ባሮቻችን ነውና።”          (ዩሱፍ 21፤ 24)

ባህሪው እንዲህ የሆነ ሰው በሥራም ይሁን በንግግር ወደ መጥፎ ነገርና ዝሙት ፊቱን ያዞራል ብሎ ማሰብ አይቻልም።

አራተኛ- በቁርኣን ውስጥ የተጠቀሠው “ሀም” ትርጉሙ አደጋ ለማድረስ ማሰብን ያመለክታል። እነኚህን የቁርኣን አንቀፆች እንመልከት።

وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ 

“ሕዝቦችም ሁሉ መልክተኛቸውን ሊይዙ አሰቡ።” (ጋፊር 40፤ 5)

وَهَمُّوا بِمَا لَمْ يَنَالُوا 

“ያላገኙትንም ነገር አሰቡ።” (አት-ተውባ 9፤ 74)

በዚህ መልኩ የዩሱፍን ሁሉንም ሁኔታዎች ብንከታተል ያለ አንዳች መጠራጠር ንፅህናውን እንመሠክራለን።

ሙሣ (ዐ.ሰ)

አላህ ስለ ሙሣ (ዐ.ሰ) ሲናገር እንዲህ አለ

وَدَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلَىٰ حِينِ غَفْلَةٍ مِّنْ أَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلَانِ هَٰذَا مِن شِيعَتِهِ وَهَٰذَا مِنْ عَدُوِّهِ ۖ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِن شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَىٰ فَقَضَىٰ عَلَيْهِ ۖ قَالَ هَٰذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ ۖ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِينٌ
قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

“ከተማይቱንም ሰዎቿ በዝንጋቴ ጊዜ ላይ ሆነው ሳሉ ገባ። በእርሷም ውስጥ የሚጋደሉን ሁለት ሰዎችን አገኘ። ይህ ከወገኑ ነው፤ ይህም ከጠላቱ ነው። ያም ከወገኑ የሆነው ሰው በዚያ ከጠላቱ በሆነው ሰው ላይ እርዳታን ጠየቀው። ሙሳም በጡጫ መታው። ገደለውም። ይህ ከሰይጣን ሥራ ነው። እርሱ ግልጽ አሳሳች ጠላት ነውና አለ። ‘ጌታዬ ሆይ! እኔ ነፍሴን በደልኩ። ለእኔም ማር አለ።’ ለእርሱም ምሕረት አደረገለት እርሱ መሓሪ አዛኝ ነውና።” (አል-ቀሶስ 28፤ 15-16)

ሙሣ (ዐ.ሰ) ወደ ከተማ ገቡና ከማህበረሰባቸው የሆኑ አንድ ግብፃዊና አንድ ኢስራኤላዊ አጋጠማቸው። ሁለቱ ሰዎች እየተደባደቡ ነበር። ከነቢዩ ሙሣ ወገን የሆነው ኢስራኤላዊ ጉልበት አልነበረውምና ግብፃዊውን መቋቋም አልቻለም። በዚህን ጊዜ ሙሣን “አድነኝ!” በማለት ተማፀነ። ይህ ነገር ሁሌም ሲከሰት እንደምናየው ዐይነት ሁኔታ ነው። ሙሣ ግብፃዊውን ሰው አንድ ጊዜ ቢመቱት ሰውየው ወዲያውኑ ሞተ። ነቢዩ ሙሣ ሰውዬውን ለመግደል አስበው አልነበረም እጃቸውን የሠነዘሩት። ይህን ያደረጉት ከተበዳይ ወንድማቸው ግፍን ለመከላከል ነበር። ሆኖም ያልታሰበው ሆነና ሰውዬው ሞተ። ሙሣ ሆን ብለው አይደለም ግድያውን የፈፀሙት። ስለሆነም በስህተት ለሆነው ነገር ሊያዙ አሊያም ሊጠየቁ አይችሉም።

ሆኖም ግን በአላህ ዘንድ ትልቅ ደረጃና የነጠረ ስብእና ባለቤቱ ሙሣ በተለይም ከፅኑዎቹ የአላህ መልእክተኞች ውስጥ አንዱ የሆኑት ነቢይ የዚህ ዓይነቱ መዘናጋትና ጥንቃቄ ማጣት አይጠበቅባቸውም ነበር። ለዚህም ነው ነቢዩ ሙሣ መዘናጋታቸውን አምነው ወደ አላህ የተመለሱትና ለስህተታቸውም አላህ ይምራቸው ዘንድ ይቅርታ የጠየቁት።

ዳውድ (ዐ.ሰ)

አላህ (ሱ.ወ) ስለነቢዩ ዳውድ ሲናገር እንዲህ ይላል

وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ
إِذْ دَخَلُوا عَلَىٰ دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ ۖ قَالُوا لَا تَخَفْ ۖ خَصْمَانِ بَغَىٰ بَعْضُنَا عَلَىٰ بَعْضٍ فَاحْكُم بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَىٰ سَوَاءِ الصِّرَاطِ
إِنَّ هَٰذَا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَتِسْعُونَ نَعْجَةً وَلِيَ نَعْجَةٌ وَاحِدَةٌ فَقَالَ أَكْفِلْنِيهَا وَعَزَّنِي فِي الْخِطَابِ
قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِ ۖ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِيلٌ مَّا هُمْ ۗ وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ
فَغَفَرْنَا لَهُ ذَٰلِكَ ۖ وَإِنَّ لَهُ عِندَنَا لَزُلْفَىٰ وَحُسْنَ مَآبٍ

“የተከራካሪዎቹም ወሬ መጥቶልሃልን? ምኩራቡን በተንጠላጠሉ ጊዜ። በዳውድ ላይም በገቡ ጊዜ ከእነርሱም በደነገጠ ጊዜ ‘አትፍራ፤ (እኛ) ከፊላችን በከፊሉ ላይ ወሰን ያለፈ ሁለት ተከራካሪዎች ነን። በመካከላችንም በእውነት ፍረድ። አታዳላም። ወደ መካከለኛውም መንገድ ምራን፤’ አሉት። ‘ይህ ወንድሜ ነው፤ ለእርሱ ዘጠና ዘጠኝ ሴቶች በጎች አሉት። ለኔም አንዲት ሴት በግ አለችኝ። እርሷንም ዕድሌ አድርጋት አለኝ። በንግግርም አሸነፈኝ’ አለው። ‘ሴት በግህን ወደ በጎቹ (ለመቀላቀል) በመጠየቁ በእርግጥ በደለህ። ከተጋሪዎችም ብዙዎቹ ከፊላቸው በከፊሉ ላይ ወሰን ያልፋሉ። እነዚያ ያመኑትና መልካሞችን የሠሩት ብቻ ሲቀሩ። እነርሱም በጣም ጥቂቶች ናቸው’ አለ። ዳውድም የፈተንነው መኾኑን ዐወቀ። ጌታውንም ምሕረትን ለመነ። ሰጋጅ ኾኖ ወደቀም። በመጸጸት ተመለሰም። ለእርሱም እኛ ዘንድ መቅረብ (ክብር) መልካም መመለሻም አለው።” (ሷድ 38፤ 21-25)

ከላይ ያየነውና በቁርኣን ውስጥ የመጣው የነቢየላህ ዳውድ ታሪክ ጥብቅናቸውን በሚፃረር መልኩ ወንጀል ሠርተዋል የሚያስብላቸው አይደለም። በዚህ ላይ ማለት የሚቻለው እርሣቸው የሌላኛውን ሰውዬ ሀሣብ ሣይሰሙና ሣያውቁ የአንደኛውን ሰው ስሞታ ብቻ ሰምተው በሁለት የሚካሰሱ ሰዎች መካከል በችኮላ ፍርድ መስጠታቸውን ነው። የሁለቱንም ወገን ስሞታ ሣይሠሙ ለፍርድ መቻኮል የዳኝነት ሥርኣትን የሚፃረር ነው። በተለይ ዳኛው የነቢየላህ ዳውድ ዓይነት ጥበብንና የንግግር ችሎታን የተሠጡ ሲሆን ደግሞ ጉዳዩ ይበረታል።

ይህንን ጉዳይ በተመለከተ እንዲህ ማለት ይቻላል – ነቢዩ ዳውድ (ዐ.ሰ) ለውሣኔው የቸኮሉት እርሣቸው ከአላህ ፊት ቆመው ባሉበት ሁኔታ በግድግዳ ላይ ተንጠላጥለው ወደ ሚህራቡ ድንገት የገቡትን ሰዎች ፈርተው ሊሆን ይችላል። የኢስራኤል ህዝቦች በነቢያት ግዲያ የታወቁ መሆናቸውን አያጡትምና። ሆኖም ግን በሚህራቡ ውስጥ በአላህ ፊት እያሉ ያገኛቸው ፍራቻ ከርሳቸው ዓይነት ከአላህ (ሱ.ወ) ጋር የሠመረ ግንኙነት ካላቸው ነቢይ አይጠበቅም፤ ደረጃቸውንም አይመጥንም ነበር።

በአጠቃላይ ጉዳዩ የችኮላም ይሁን የፍራቻ ዳውድ ግን ኋላ ላይ ይህ ነገር ከአላህ በኩል የመጣባቸው ፈተና መሆኑን አወቁ። በመሆኑም ከአላህ ምህረትን ጠየቁ። ወደሱ በመመለስም በሱጁድ ተደፉ።

ከላይ የተጠቀሰው አንቀፅ ከዚህ በተለየ ሁኔታ የታላቁን ነቢይ ደረጃ በሚቀንስ መልኩ ትርጉም ሊሠጠው አይገባም።

ሱለይማን (ዐ.ሰ)

አላህ (ሱ.ው) ስለ ሱለይማን (ዐ.ሰ) ሲናገር እንዲህ አለ

وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمَانَ وَأَلْقَيْنَا عَلَىٰ كُرْسِيِّهِ جَسَدًا ثُمَّ أَنَابَ
قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكًا لَّا يَنبَغِي لِأَحَدٍ مِّن بَعْدِي ۖ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ

“ሱለይማንንም በእርግጥ ፈተንነው። በመንበሩም ላይ አካልን ጣልን። ከዚያም በመጸጸት ተመለሰ። ‘ጌታዬ ሆይ! ለእኔ ማር። ከእኔ በኋላ ለአንድም የማይገባንም ንግሥና ስጠኝ። አንተ ለጋሱ አንተ ብቻ ነህና’ አለ።” (ሷድ 38፤ 34-35)

ነቢዩ ሱለይማን (ዐ.ሰ) የተሞከሩበት ፈተና በዙፋናቸው ላይ የተጣለውና ከእንቅስቃሴም የገደባቸው በሽታ ነበር። ይህም ውስጥ ውስጡን አዳከማቸው። ሁኔታውንም መቋቋምም እስኪያቅታቸው ድረስ አደረጋቸው። ከዚህ በተለምዶ የሰውን ልጅ ሁሉ ከሚያገኘው ድካም ወደ አላህ (ሱ.ወ) ተመለሱ። ሁኔታውንም መልካም ትእግስት በማድረግ ተወጡት።

የነቢዩ ሱለይማን ጥፋት ምን እንደሆነ በተደረገው ፍተሻ በመላ ምት የተነገረ ሌላም ነገር አለ – ሱለይማን አመፀኛና አስቸጋሪ ልጅ እንደነበራቸውና ሥልጣናቸውንም እንደነጠቃቸው ይነገራል። ነቢዩ ሱለይማን ስልጣናቸውን በልጃቸው መነጠቃቸው ለርሣቸው ሙከራ እንደሆነም ተነግሯል። ኋላ ላይ አላህ (ሱ.ወ) ግን ንግስናውን ከልጃቸው እጅ መለሠላቸው። በዚህን ጊዜም ምናልባት ከርሣቸው ለታየው የምስጋና ጉድለት አላህ እንዲምራቸውና ከርሣቸው በኋላ ደግሞ ለርሣቸው ብቻ እንጂ ለሌላ የማይሠጥ የሆነ ንግስና አላህ እንዲሠጣቸው ጠየቁ። አላህም ለጥያቄያቸው ምላሽ ሠጠ።

ነቢያችን ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ)

ቁርኣን ውስጥ እንዲህ የሚል መጥቷል

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ

“እነሆ ከአላህ ሌላ አምላክ አለመኖሩንም ዕወቅ፡፡ ስለ ስህተትህም ለምእመናንም ምሕረትን ለምን።” (ሙሀመድ 47፤ 19)

በሌላ የቁርኣን አንቀፅ ደግሞ

إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُّبِينًا
لِّيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا
وَيَنصُرَكَ اللَّهُ نَصْرًا عَزِيزًا

“እኛ ላንተ ግልጽ የኾነን መክፈት ከፈትንልህ። አላህ ከኃጢአትህ ያለፈውንና የሚመጣውን ላንተ ሊምር ጸጋውንም ባንተ ላይ ሊሞላ ቀጥተኛውንም መንገድ ሊመራህ (ከፈተልህ)። አላህ ብርቱን እርዳታ ሊረዳህም (ከፈተልህ)።” (አል-ፈትህ 48፤ 1-3)

የመጀመሪያውን አንቀፅ የላይ በላይ ትርጉሙን ብናይ “የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዐለይህ ወሠለም ወንጀል አለባቸውና ከአላህ ምህረት መጠየቅ ይገባቸዋል” ማለት ሊመስለን ይችላል።

የሁለተኛውን አንቀፅ ደግሞ የላይ በላይ ትርጉሙን ከተመለከትን አላህ (ሱ.ወ) ለነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ያለፈውንና ኋላ የቀረውን ሀጢኣታቸውን ሁሉ እንደማረላቸው ግንዛቤ እንወስዳለን።

ከአላህ (ሱ.ወ) መልእክተኛ ታሪክ የምናውቀው ነገር ቢኖር እርሣቸው ከመላካቸው በፊትም ሆነ በኋላ አላህ (ሱ.ወ) ከወንጀል ሁሉ የጠበቃቸው (ማዕሱም) መሆኑን ነው። አላህ (ሱ.ወ) ከተወለዱበት ጊዜ ጀምሮ ከልጅነት ጨዋታና ከወጣትነት አጓጉል ስሜት ጠብቋቸዋል። ምክኒያቱም እርሣቸው የብርሃንና ቀጥተኛ የሆነውን ጎዳና መልእክት ለመሸከም ታጭተዋልና ነው። ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ስለራሣቸው ባወሩት ሀዲስ ውስጥ ስለዚሁ ጉዳይ ተናግረዋል። እንዲህ በማለት

ما هممت بشىء مما كان أهل الجاهلية يعملونه غير مرتين، كل ذلك يحول الله بينى وبينه، ثم ما هممت به حتى أكرمنى الله برسالته، قلت ليلة للغلام الذى يرعى معى بـأعلى مكة: لو أبصرت لى غنمى حتى أدخل مكة، وأسمر بها كما يسمر الشباب، فقال: أفعل، فخرجت حتى إذا كنت عند أول دار بمكة، سمعت عزفًا، فقلت: ما هذا ؟ فقالوا: عرس فلان بفلانة، فجلست أسمع، فضرب الله على أذنى، فنمت، فما أيقظنى إلا حر الشمس، فعدت إلى صاحبى، فسـألنى، فـأخبرته، ثم قلت له ليلة أخرى مثل ذلك، ودخلت مكة، فـأصابنى مثل أول ليلة.. ثم ما هممت بسوء.

“(ከኢስላም በፊት የነበሩት) የጃሂሊያው /መሃይማን/ ማህበረሰብ ይፈፅሟቸው የነበሩትን ድርጊቶች ለመፈፀም ያሰብኩት ሁለት ጊዜ ብቻ ነበር። ባሰብኩባቸው ጊዜያትም ቢሆን ድርጊቱን መፈፀሙ አይሣካልኝም፤ በኔና በሥራው መካከል የሆነ እክል ይፈጠራል። ከነዚያ ሁለት አጋጣሚዎች በኋላ አላህ ለታላቅ መልእክት እኔን በመምረጥ ክብርን እስኪሠጠኝ ድረስ ዳግም አስቤ አላውቅም። አንድ ቀን ለሊት በመካ ኮረብታማ ቦታዎች ላይ አብሮኝ ፍየል ለሚጠብቀው ልጅ ‘እስቲ በጎቼን እይልኝ እኔም የመካ ልጆች እንደሚዝናነኑት ተዝናንቼ ልምጣ’ አልኩት። እሱም ‘ይሁን እሺ’ በማለት ፈቃደኝነቱ ገለፀልኝ። ከመካ የመጀመሪያው ቤት እስክደርስ ድረስ ሄድኩኝ። ዘፈን ሰማሁና ‘ይህ ምንድነው?’ አልኩኝ ‘እገሌና እገሌ ተጋብተው ነው።’ (ሠርግ መሆኑ ነው) በማለት መለሡልኝ። ለማዳመጥ ብዬ ቁጭ አልኩኝ። አላህ ጆሮዬን ደፈነውና ጥልቅ እንቅልፍ ወሠደኝ። የቀሰቀሰኝም የፀሃዩ ሙቀት ብቻ ነበር። ወደ ጓደኛዬ ተመለስኩና ስለ ሁኔታው ጠየቀኝ። እኔም የሆነውን ሁሉ ነገርኩት። በሌላ ቀን ለሊትም አስፈቀድኩት። መካ ገባሁኝን የመጀመሪያው ልክ የመጀመሪያው አይነት ክስተት አጋጠመኝ። ከዚያች ቅፅበት በኋላ አንድም ጊዜ መጥፎ ነገር ለመሥራት አስቤ አላውቅም።’ ብለዋል።”

የነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ሁኔታ ከላይ ያየውን ሁኔታ ይመስል ነበር። ህይወታቸውን በሙሉ በውስጣቸው የመጥፎ ነገር ሀሣብ ተመላልሦ አያውቁም። ይህ እንዲህ ከሆነ ታዲያ ‘ምህረት ጠይቅ’ የተባሉት ከየትኛው ወንጀል ነው? የበፊቱንም ሆነ የበስተኋላውን ሁሉ ተምረዋል የተባሉትስ የትኛው ሀጢኣት ነው?

የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) ከወንጀል ሁሉ የተጠበቁ ከመሆናቸው ጋር አንዳንዴ ከመለኮታዊው ራእይ ውጭ በራሣቸው ተነሳሽነት የሚሠሯቸው አንዳንድ ነገሮች አሉ። እነዚያ ነገሮች ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) በራሣቸው ኢጅቲሃድ /ጥረት/ እንዲደርሱባቸው የተተው ናቸው። አንዳንድ ጊዜ ይህ ጥረታቸው ወደ ጥሩ ነገር ያደርሣቸዋል ቢሆንም ግን እርሣቸው ከመረጡት በላይ የተሻለ ነገር ሊኖር ይችላል። ከመረጡት ነገር የሚበልጥ በጣም ጥሩ ነገር እያለ ጥሩ ነገር ላይ ብቻ መቆማቸው ካሉበት የእውቀት፣ የአእምሮ ብስለትና የዲን ጥልቀት ደረጃና አንፃር ሲታይ ጥፋተኝነት ይሰማቸዋል። በዚህ ዙሪያ በቁርኣን ውስጥ በርካታ ምሳሌዎች መጥተዋል።

ከነኚህም መካከል ስለ በድር ምርኮኞች እርሣቸው የደረሱበት ድምዳሜ አንዱ ነበር። ነቢዩ በወቅቱ ከምርኮኞቹ ካሣ ብቻ በመቀበል ሊለቋቸው አሰቡ። ይህ ሀሣባቸው ግን በአላህ ዘንድ ተቀባይነት አልነበረውምና ኋላ ላይ እርሣቸውን ያስለቀሠ ወቀሣ አድርሶባቸዋል። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ አለ

مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَكُونَ لَهُ أَسْرَىٰ حَتَّىٰ يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ ۚ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ۗ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
لَّوْلَا كِتَابٌ مِّنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

“ለነቢይ በምድር ላይ እስቲያደክም ድረስ ለእርሱ ምርኮኞች ሊኖሩት አይገባም። የቅርቢቱን ዓለም ጠፊ ጥቅም ትፈልጋላችሁ። አላህም መጨረሻይቱን ይሻል። አላህም አሸናፊ ጥበበኛ ነው። ከአላህ ያለፈ ፍርድ ባልነበረ ኖሮ በወሰዳችሁት (ቤዛ) ከባድ ቅጣት በነካችሁ ነበር።” (አል-አንፋል 8፤ 67-68)

ይህም ማለት ጥረት /ኢጅቲሃድ/ ያደረገን ሰው በጥረቱ ያለመያዙ ነገር በአላህ ኪታብና በፍርዱ ውስጥ ባይተላለፍ ኖሮ፤ የአላህን ጠላቶች ሣታዳክሙ ቤዛ በመቀበላችሁ ከፍተኛ ቅጣት በቀጣችሁ ነበር። ማለት ነው።

ይህች የቁርኣን አንቀፅ በወረደች ጊዜ የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) አለቀሱ። አቡበክርም (ረ.ዐ) በከፍተኛ ሁኔታ አብረዋቸው አለቀሱ። እንዲህም አሉ

لو نزل عذاب من السماء، ما نجا غير عمر

“ከሰማይ ቅጣት ቢወርድ ከዑመር በቀር ነጃ የሚወጣ አይኖርም።”

በዚህ ክስተት ላይ ለአላሀ መልእክተኛ ወህይ አልደረሣቸውምና የራሣቸውን ጥረት ከማድረግ ውጭ ምንም አማራጭ አልነበራቸውም። በውሣኔያቸውም አልተሣሣቱም። የአላህ መልእክተኛ በስህተት ላይ አይቆዩምና። ባይሆን እጅግ ጥሩ ከሚባለው ውሣኔ ይልቅ ጥሩ የሚባለውን ነው የወሠኑት።

ሌላው እንደ ጥፋት የታየው ደግሞ ከተቡክ ዘመቻ የቀሩትን ሙስሊሞች እውነተኛውን ከውሸተኛው ሣይለዩ ምክኒያታቸውንም በደንብ ሣያጣሩ ያቀረቡትን ሰበብ በደፈናው ዝም ብለው መቀበላቸው ነው። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ አለ

عَفَا اللَّهُ عَنكَ لِمَ أَذِنتَ لَهُمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ

“አላህ ከአንተ ይቅር አለ። እነዚያ እውነተኛዎቹ ላንተ እስከሚገለጹልህና ውሸታሞቹንም እስከምታውቅ ድረስ ለነርሱ (እንዲቀሩ) ለምን ፈቀድክላቸው?” (አት-ተውባ 9፤ 43)

ሌላው ደግሞ ዘይነብ ቢንት ጀሕሽን የማደጎ ልጃቸው ዘይድ ከፈታት በኋላ ለማግባት ፍላጎቱ እያላቸው የውስጥ ሀሣባቸውን ለመደበቅ መሞከራቸው አንዱ ያስወቀሣቸው ጉዳይ ነው። አላህም እንዲያገቧት አዟቸው ነበር። ይህም የተደረገው የቀደምት የጃሂሊያ ልማዳዊ ድርጊቶችን ለመቃረን ነው። ቀደምት የጃሂሊያ ዐረቦች የማደጎ ልጃቸውን እንደ ወለዱት ልጃቸው ስለሚያዩ ልጃቸው ያገባትን ከፈታት በኋላም ቢሆን አያገቡም ነበር። የአላህ መልአክተኛ በዚህ ጉዳይ ላይ እንደማንኛውም ሰው የሀገሬውን ልምድ መጣሱ ባህልን መቃረኑ ስለከባዳቸው አንገራገሩ። አላህ (ሱ.ወ) ግን ይህንኑ የከበዳቸውን ነገር ቀለል ካለ ወቀሣ ጋር አነሣላቸው። እንዲህ በማለት

وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ ۖ فَلَمَّا قَضَىٰ زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا ۚ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا
مَّا كَانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيمَا فَرَضَ اللَّهُ لَهُ ۖ سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِن قَبْلُ ۚ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَّقْدُورًا

“ለእዚያም አላህ በእርሱ ላይ ለለገሰለትና (አንተም ነጻ በማውጣት) በእርሱ ላይ ለለገስክለት ሰው (ለዘይድ) አላህ ገላጩ የሆነን ነገር በነፍስህ ውስጥ የምትደብቅና አላህ ልትፈራው ይልቅ የተገባው ሲሆን ሰዎችን የምትፈራ ሆነህ ‘ሚስትህን ባንተ ዘንድ ያዝ፤ (ከመፍታት) አላህንም ፍራ’ በምትል ጊዜ (አስታውስ)። ዘይድም ከእርሷ ጉዳይን በፈጸመ ጊዜ በምእምናኖች ላይ ልጅ አድርገው ባስጠጉዋቸው (ሰዎች) ሚስቶች ከእነርሱ ጉዳይን በፈጸሙ ጊዜ (በማግባት) ችግር እንዳይኖርባቸው እርሷን አጋባንህ። የአላህም ትእዛዝ ተፈጻሚ ነው። በነቢዩ ላይ አላህ ለእርሱ በፈረደው ነገር ምንም ችግር ሊኖርበት አይገባም። በእነዚያ ከዚያ በፊት ባለፉት (ነቢያት) አላህ ደነገገው። የአላህም ትእዛዝ የተፈረደ ፍርድ ነው።” (አል-አህዛብ 33፤ 37-38)

በርሣቸው ጉዳይ ከዚህ ውጭ የሚባል ነገር ካለ ሁሉም ግልጽ የሆነ ተራ የፈጠራ ወሬ ብቻ ነው።

ሌላው በዚህ ሥር ሊካተት ከሚችል ነገር ውስጥ አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ያለው ይጠቀሣል።

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰ
أَن جَاءَهُ الْأَعْمَىٰ
وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّىٰ
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ الذِّكْرَىٰ
أَمَّا مَنِ اسْتَغْنَىٰ
فَأَنتَ لَهُ تَصَدَّىٰ
وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
وَأَمَّا مَن جَاءَكَ يَسْعَىٰ
وَهُوَ يَخْشَىٰ
فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ

“ፊቱን አጨፈገገ፤ ዞረም። ዕውሩ ስለ መጣው። ምን ያሳውቅሃል? (ከኀጢአቶቹ) ሊጥራራ ይከጀላል። ወይም ሊገሠጽ ግሠጼይቱም ልትጠቅመው (ይከጀላል)። የተብቃቃው ሰውማ፤ አንተ ለእርሱ (ለእምነቱ በመጓጓት) በፈገግታ ትቀበለዋለህ። ባይጥራራ (ባያምን) ባንተ ላይ ምንም የሌለብህ ስትኾን። እየገሰገሰ የመጣህ ሰውማ፤ እርሱ (አላህን) የሚፈራ ሲኾን፤ አንተ ከእርሱ ትዝዘናጋለህ።” (ዐበስ 80፤ 1-10)

ይህም ከአላህ (ሱ.ወ) ለመልእክተኛው የሆነ ወቀሣ ነው። አንድ ቀን ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) የመካ ትላልቅ ሰዎች ይሠልሙላቸው ዘንድ ጓጉተው ወደነሱ ዞረው እነርሱም ፊታቸውን ወደርሣቸው አዙረው ያዳምጧቸው ጀመር። በዚህ ሁኔታ ሳሉ ዐብዱላህ ኢብኑ ኡም መክቱም ነቢዩን (ሰ.ዐ.ወ) በማቋረጥ እየደጋገመ “አላህ ካሣወቀህ ነገር አሣውቀኝ.. አላህ ካሣወቀህ ነገር አሣውቀኝ!” አላቸው። የአላህ ምልእክተኛ ይህን አጋጣሚ ማቋረጥ አልፈለጉምና ተጨናነቁ፤ መጨፋገጋቸውን ዐይነሥውሩ ሰውዬ የማያይ ከመሆኑ ጋር በሁኔታው ባለመደሠት ፊታቸውን ጨፈገጉበት። በዚህ አድራጎታቸው ግን አላህ (ሱ.ወ) ወቀሣቸው። ከዚያ ቀን በኋላ ነቢዩ ዐብዱላህ ኢብኑ ኡም መክቱምን ሲያገኙ

أهلاً بمن عاتبنى فيه ربى

“ጌታዬ በሱ የተነሣ የወቀሠኝ ሆይ! እንኳን ደህና መጣህ!” ይሉት ነበር ።

ሌላው የተባለው ደግሞ አንድ ቀን የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ)

أَفَرَأَيْتُمُ اللَّاتَ وَالْعُزَّىٰ
وَمَنَاةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرَىٰ

“አል-ላትንና አል-ዑዛን አያችሁን? ሦስተኛይቱንም አነስተኛዋን መናትን (አያችሁን? የምትግገዟቸው ኃይል አላቸውን?)” (አን-ነጅም 53፤ 19-20)

የሚለውን የቁርኣን አንቀፅ አንብበው

تلك الغرانيق العلا، وإن شفاعتهن لترجى

“እነርሱ የተዋቡና የተከበሩ ናቸው ምልጃቸውም ይከጀላል።” አሉ የተባለው ነው።

ይህ በርግጥም ግልፅ የሆነ ውሸት ሲሆን ለንግግርም የመቅረብ ደረጃ የሌለው ወሬ ነው። በዚህ የቅጥፈት ወሬና በሚከተለው የቁርኣን አንቀፅ መካከልም ምንም ግንኙነት የለም።

وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّىٰ أَلْقَى الشَّيْطَانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنسَخُ اللَّهُ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آيَاتِهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

ከመልክተኛና ከነቢይም ከአንተ በፊት አንድንም አላክንም ባነበበ (እና ዝም ባለ) ጊዜ ሰይጣን በንባቡ ላይ (ማጥመሚያን ቃል) የሚጥል ቢሆን እንጅ። ወዲያውም አላህ ሰይጣን የሚጥለውን ያስወግዳል። ከዚያም አላህ አንቀጾቹን ያጠነክራል። አላህም ዐዋቂ ጥበበኛ ነው። (አል ሀጅ ፡52)

አንቀፁ ሊተረጎም የሚችለው በዚህ መልኩ ነው፡- አንድም ነቢይ አሊያም መልእክተኛ ለህዝቦቹ መስተካከልንና ለጥሪው ምላሽ እንዲሠጡ በመመኘት አይንቀሣቀስም ሸይጧን ከፊት ለፊቱ መሠናክል ያስቀመጠና የተፈለገለትን ዓላማ እንዳያሣካ ያደናቀፈው ቢሆን እንጂ። ነገርግን አላህ (ሱ.ወ) ይህን ሸይጧን የሚወሰውስበትንና የሚያዳክመው የሆነን ነገር በአፋጣኝ ከውስጡ ያጠፋና በውስጡ የመልእክተኛው ተስፋ እንዲያንሠራራ ያደርጋል።

ስለነቢያትና መልእክተኞች የተባለው በከፊል ይህን ይመስላል። የአላህ መልእክተኛ ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) ወደ ሀጢኣት ደረጃ የሚያደርስ አንድም ስህተት ፈፅመው አያውቁም። ድርጊታቸውም ከጥብቅነታቸው (ዒስማ) ጋር የሚቃረን አይደለም። ከፍ ያለውን ደረጃቸውንም የሚያጎድልም አይደለም።

አይሁዶችና ክርስቲያኖች ግን ይህ አይዋጥላቸውም። ሁሌም ቢሆን የአላህን ነቢያትና መልእክተኞች በነገር ከማቁሰል ወደኋላ አይሉም። አላህ ነቢያቶቹን ከወንጀል ያጠራቸው ሆኖ ሣለ እነሱ ግን ሥማቸውን ሲያጠፉ ይታያሉ። ሌላው ቀርቶ በመፅሃፎቻቸው ውስጥ ጭምር አንዳንድ ነቢያትንና የአላህ መልእክተኞችን በትላልቅ ወንጀሎችና በዝሙት ይወነጅላሉ።

ክርስቲያኖች በዚህ ጉዳይ ላይ ድንበር አልፈዋል። ይህንንም ያደረጉት መጠበቅን /ከወንጀል ንፁህ መሆንን/ ለነቢዩ ዒሣ ብቻ ለማድረግ ሀሣብ ይዘው ነው። ዒሣ (ዐ.ሰ) ከማንኛውም ሀጢኣት የጠራ መሆኑን በማስረዳት ፍፁም አምላክ እንደሆነ ለማሣየትና ለማሣመን በማስረጃነት ያቀርባሉ። በሌላ በኩል ደግሞ እሱ የመጣው የሰው ልጆችን አባታቸው አደም ካወረሷቸው ሀጢኣት ሊያነፃ እንደሆነና ለሰው ልጅ ሲባል እራሱን እንደሰዋ ይገልፃሉ። የነሱ መፅሃፍ መበረዝ መከለሱን ከማመናችን ጋር ለዚህ የተሣሣተ ሀሣብ መፅፋቸው በቂ ምላሽ ይሰጣል።

……..

(ይቀጥላል)

LEAVE A REPLY