የሰደቃ ትሩፋትና ዓይነቶች (ክፍል 2)

0
4026

ካለፈው የቀጠለ . . .

በላጭ ሰደቃዎች

1. በድብቅ የሚሰጥ ሰደቃ፡-

ይህ ሊሆን የቻለው የዚህ ዓይነቱ ሶደቃ ይዩልኝና  ከሚያመጣው አደጋ የራቀ በመሆኑ ነው፡፡ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ በዚሁ ዙሪያ እንዲህ ብሏል፦

إِن تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ ۖ وَإِن تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّئَاتِكُمْ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

ምጽዋቶችን ብትገልጹ እርሷ ምንኛ መልካም ናት፡፡ ብትደብቋትና ለድኾች ብትሰጧትም እርሱ ለናንተ በላጭ ነው፡፡ ከኃጢአቶቻችሁም ከእናንተ ያብሳል፡፡ አላህም በምትሠሩት ሁሉ ውስጠ ዐዋቂ ነው። (አል-በቀራ ፡ 271)

ከማሳየትና ግልጽ ከማድረግ ይልቅ በድብቅ መለገሱ ለሰጭ የተሻለ መሆኑን ነግሮናል፡፡ ደብቆ መስጠት ሲባል ደግሞ ድሆች ዘንድ በቀጥታ በመድረስ መሆኑን ነግሮናል፡፡ ለዚህም ነው ‹ደብቃችሁ ብትሰጡ በላጭ ነው› ሳይሆን ‹ደብቃችሁ ለድሆች ብትሰጡ ለናንተ በላጭ ነው፡፡› ነው ያለው፡፡ ሆኖም ግን አንዳንድ ለመደበቅ የሚከብዱ ሶደቃዎች ይኖራሉ፡፡ ይህም ሲባል ሰራዊትን ማዘጋጀት፣ ግድብ መስራት፣ ቦይ ማፍሰስ እና የመሳሰሉትን ያጠቃልላል፡፡ ደብቆ ለድሆች መስጠቱ ፋይዳ ስላለው ነው፡፡ ይህም ተቀባይን ላለማሳወቅና በሰዎች መካከልም እፍረት እንዳይሰማው ነው፡፡ ሁኔታው ውርደት ሊመስለው ይችላልና፡፡ ሰዎች የሱ እጅ ከታች መሆኗን ባዩ ጊዜ የበታች እንደሆነ ያስባሉ፡፡ ምንም የሌለው መስሏቸውም ከሱ ጋር ባላቸው ግንኙነት ቁጥብ እንዳይሆኑና ለመካስ እንዳይነሳሱ ነው፡፡ ደብቆ መስጠቱ ለሰው ከማሳየትና የሰውን ምስጋና ከመፈለግ ርቆ ለአላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ ብቻ የተደረገና ከመልካምነትም ያለፈ ነው፡፡ ለሰዎች ሳያሳዩ ለድሃ መስጠቱ በላጭ ነገር ነው፡፡ ለዚህም ነው ነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም በድብቅ የሚስሰጥን ሰደቃና ሰጭውንም ጭምር ያወደሱት፡፡ የዚህ ዓይነቱ ሰው ‹የማንም ጥላ በሌለበት በትንሳኤ ቀን በአር-ረሕማን ዐርሽ ጥላ ስር ከሚሆኑት መካከል ነው፡፡› ብለዋል፡፡

2. በጤና እና ሙሉ ጥንካሬ ላይ እያሉ የሚሰጥ ሰደቃ

በጤና እያሉና በሙሉ ጥንካሬ ላይ ሆነው የሚሰጡት ሰደቃ ሞት አፋፍ ላይ ሆነው ከሚናዘዙት አሊያም በሽታ ስር ወድቀው ከሚሰጡት የበለጠ ደረጃ አለው፡፡ የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል ‹በላጩ ሰደቃ አንተ ጤና ላይ እያለህ ነፍስህ ስስታም ሆና ሳለ ሀብትን እያሰብክና ድህነትን እየፈራህ ምትሰጠው ነው፡፡ ነፍስህ ለመውጣት ተቃርባ ‹ለእገሌ ይህን ያህል ለእገሌ ይህን ያህል እስከምትልበት ጊዜ ድረስ አታቆይ፡፡ ያኔ በርግጥም የእገሌ ሆኗልና፡፡›

3. ግዴታን ከተወጡ በኋላ የሚሰጡት ሰደቃ

አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ አንዲህ ብሏል

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ۖ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِن نَّفْعِهِمَا ۗ وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ

 

አእምሮን ከሚቃወም መጠጥና ከቁማር ይጠይቁሃል፡፡ «በሁለቱም ውስጥ ታላቅ ኃጢኣትና ለሰዎች ጥቅሞች አሉባቸው፡፡ ግን ኃጢኣታቸው ከጥቅማቸው በጣም ትልቅ ነው» በላቸው፡፡ ምንን እንደሚመጸውቱም (መጠኑን) ይጠይቁሃል፡፡ «ትርፍን (መጽውቱበላቸው፡፡ እንደዚሁ ታስተነትኑ ዘንድ አላህ ለናንተ አንቀጾችን ይገልጽላችኋል፡፡ (አል-በቀራ፡ 219)

የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹ከትርፍ ነገር እንጂ ሰደቃ የለም፡፡› ብለዋል፡፡

በሌላም ሐዲሳቸው ‹በላጩ ሰደቃ ከራስ የተረፈ ነው፡፡› ብለዋል፡፡ (ቡኻሪ እንደዘገቡት)

4. አንድ ሰው ትንሽም ብትሆን የአቅሙን ያህል እና የቻለውን ሲያደርግ

የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹በላጩ ሰደቃ የቻሉትን ያህል ማድረግ ነው፡፡ ከሚቀርብህ ሰው ጀምር፡፡›ብለዋል፡፡ (አቡ ዳወድ ዘግበውታል) በሌላም ሐዲሣቸው ‹አንድ ዲርሀም ሁለት ዲርሀምን ቀደመ፡፡› አሉ፡፡ (ሰሓቦች) ‹እንዴት?› በማለት ጠየቋቸው፡፡ እርሳቸውም ‹አንድ ሰው ሁለት ዲርሀም ነበረውና አንዱን መፀወተ፡፡ አንዱም ወደ ሰፊ ገንዘቡ ሄደና መቶ ሺህ ዲርሀም መፀወተ፡፡› አሉ፡፡

አልበገዊ እንዲህ ብለዋል፡- በላጩ ነገር አንድ ሰው ከትርፍ ገንዘቡ መመጽወቱ ነው፡፡ የድህነት ፈተና ይፈራልና ለራሱም ቀለብ ማስቀረቱ ይመረጣል፡፡ ካልሆነ ባደረገው ነገር ምናልባት ሊፀፀት የሚችልበት ሁኔታ ይኖራል፡፡ በዚህም ምንዳው ይበላሻል፡፡ የሰው ጥገኛም ይሆናል፡፡ አቡበከር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና ሙሉ ንብረቱን በሰጠ ጊዜ ግን ነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም አላጣጣሉትም፡፡ ይህም የሆነው የየቂኑን ጥንካሬ እና በአላህ የመመካቱን ትክክለኛነት ስለሚያውቁ ነው፡፡ ለሌሎች እንደፈሩት ለሱ ፈተናን አልፈሩለትም፡፡ አንድ እዳ ያለበት ሰው እዳውን ከፍሎ ሳያጠናቅቅ መመጽወት የለበትም፡፡ እዳን መክፈልና ቤተሰብን ማስተዳደሩ ይቀድማልና፡፡ በትእግስት የሚታወቅና እንደ አቡበክር ሁሉ ከራሱ ሌላውን ሰው ማስቀደም የሚችል ሰው ሲቀር፡፡ የአንሷርና የሙሃጂሮችም ፈለግ ይኸው ነበር፡፡ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ እንዲህ በማለት አወድሷቸዋል

وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِّمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
እነዚያም ከበፊታቸው አገሪቱን መኖሪያ ያደረጉት እምነትንም የለመዱት ወደ እነርሱ የተሰደዱትን ሰዎች ይወዳሉ፡፡ (ስደተኞቹ)ከተሰጡትም ነገር በልቦቻቸው ውስጥ ቅሬታን አያገኙም፡፡ በእነርሱ ላይ ችግር ቢኖርባቸውም በነፍሶቻቸው ላይ ሌላውን ይመርጣሉ፡፡ የነፍሱንም ንፍገት የሚጠበቅ ሰው እነዚያ እነሱ ምኞታቸውን አግኚዎች ናቸው። (አልሐሽር፡9)

5. በልጆች ላይ ሰደቃ ማድረግ

የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹አንድ ሰው ሰደቃን አስቦ በቤተሰቡ ላይ የለገሰ እንደሆነ ሰደቃ ይሆንለታል፡፡›ብለዋል፡፡

በቡኻሪና ሙስሊም ዘገባ ደግሞ አራት የዲርሀም ዓይነቶች ማለትም ለድሃ የሰጠሀው ዲርሀም፣ ባሪያን ነፃ ለማውጣት የሰጠሀው ዲርሀም፣ በአላህ መንገድ የሰጠሀው ዲርሀም እና ለቤተሰብህ ከሰጠሀው ዲርሀም በላጩ ለቤተሰብህ የለገስከው ዲርሀም ነው፡፡› ብለዋል፡፡ ሙስሊም ዘግበውታል፡፡

6. ለዘመድ መመጽወት

አቡ ጦለሓ አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና በመዲና ውስጥ ብዙ ሀብት ከነበራቸው ሰዎች መካከል ነበር፡፡ ከሀብቶቹም መካከል መስጂድ ፊት ለፊት የምትገኝ በይሩሓእ የምትባልና ወደርሱ ዘንድ እጅግ ተወዳጅ የሆነች የአትክልት ቦታ ነበረች፡፡ የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እዚያ ይገቡ ከጣፋጭ ውሃዋም ይጠጡ ነበር፡፡ አነስ አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና እንዳለው 

لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ۚ وَمَا تُنفِقُوا مِن شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ
“የምትወዱትን እስከምትለግሱ ድረስ በጎን ሥራ (ዋጋውን) አታገኙም፡፡ ከምንም ነገር ብትለግሱ አላህ ያውቀዋል፡፡” (አሊ ዒምራን፡ 92)

የሚለው የቁርኣን አንቀጽ በወረደ ጊዜ አቡ ጦለሓ አል-አንሷሪ ወደ አላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም መጣና ‹የአላህ መልእክተኛ ሆይ! አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ ብሏልና እኔ በጣም የምወደው ሀብቴ በይሩሓእ ስለሆነች ምንዳዋን አስቤና ወደፊት በመልካም ስራ መዝገቤ ውስጥ እንድትቀመጥልኝ ብዬ ለአላህ መጽውቻታለሁና የአላህ መልእክተኛ ሆይ! ማኖር በፈለጉበት ቦታ ያኑሩ።› አላቸው፡፡ የአላህ መልእክተኛም ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹እሰይ! እሰይ! አትራፊ ሀብት አትራፊ ሀብት! አንተ ያልከውን በርግጥ ሰምቻለሁ፡፡ ለዘመድ ብትሰጥ ጥሩ ይመስለኛል፡፡› አሉት፡፡ አቡ ጦለሓም ‹እሺ አደርጋለሁ፡፡ የአላህ መልእክተኛ ሆይ!› አለና ለዘመዶቹና ለአጎቶቹ ልጆች አከፋፈለ፡፡

በሌላም ሐዲሣቸው ‹ለድሆች መመጽወት ሰደቃ ነው፡፡ ለዘመድ ሲሆን ደግሞ ሰደቃ እና ዝምድናን መቀጠል ነው፡፡›ብለዋል፡፡

አንደኛ – ለየቲም መመጽወት

አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ እንዲህ ብሏል 

فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ
وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ
فَكُّ رَقَبَةٍ
أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ
يَتِيمًا ذَا مَقْرَبَةٍ
أَوْ مِسْكِينًا ذَا مَتْرَبَةٍ

ዓቀበቲቱንም አልወጣም፡፡ ዓቀበቲቱም (መውጣቷ) ምንእንደኾነች ምን አሳወቀህ? (እርሱ) ጫንቃን መልቀቅነው፡፡ ወይም የረኃብ ባለቤት በኾነ ቀን ማብላት፡፡ የዝምድና ባለቤት የኾነን የቲም፤ ወይም የዐፈር ባለቤት የኾነን ድኻ (ማብላት ነው)፡፡ (አልበለድ፡ 11-16)

ሁለተኛ– ጥላቻውን ለሚደብቅ ዘመድ መመጽወት

የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹በላጩ ሰደቃ ጥላቻውን ለሚደብቅ ዘመድ መስጠት ነው፡፡› ብለዋል፡፡

7. ለጎረቤት መመጽወት

አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ እንዲህ ብሏል

وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَىٰ وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا

አላህንም ተገዙ፡፡ በእርሱም ምንንም አታጋሩ፡፡ በወላጆችና በቅርብ ዝምድና ባለቤትም፣ በየቲሞችም፣ በምስኪኖችም፣ በቅርብ ጎረቤትም፣ በሩቅ ጎረቤትም፣ በጎን ባልደረባም፣ በመንገደኛም፣ እጆቻችሁም ንብረት ባደረጓቸው (ባሮች)፣ መልካምን (ሥሩ)፤ አላህ ኩራተኛ ጉረኛ የኾነን ሰው አይወድም፡፡ (አን-ኒሳእ፡ 36)

የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹መረቅ ነገር በጠበስክ ጊዜ ውሃውን አብዛና ለጎረቤትህ አካፍል፡፡› ብለዋል፡፡

8. በአላህ መንገድ ላይ ለሚታገል ጓደኛና ለወዳጅ መመጽወት

የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- ‹በላጩ ገንዘብ አንድ ሰው ለቤተሰቡ የሚለግሰው ገንዘብ፣ አንድ ሰው በአላህ መንገድ ላይ ለሚጠቀምበት እንሰሳው የሚያወጣው ገንዘብ እና አንድ ሰው በሀያሉና በተከበረው አላህ መንገድ መለታገል በወጡ ጓደኞቹ ላይ የሚለግሰው ነው፡፡› ብለዋል፡፡

9. በአላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ መንገድ በሚደረገው ትግል መመጽወት

ይህም ሲባል ትግሉ ከከሃዲያን አሊያም ከመናፍቃን ጋር የሚደረግ ሊሆን ይችላል፡፡ ይህም ገንዘብ ከሚወጠባቸው በላጭ ነገሮች መካከል አንዱ ነው፡፡ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ በዚህ ጉዳይ ላይ በቁርኣኑ ውስጥ ብዙ ቦታ ላይ ትእዛዝ አስተላልፏል፡፡ በብዙ ቦታዎች ላይ በገንዘብ መታገልን በነፍስ ከመታገል አስቀድሟል፡፡ ለምሳሌ

انفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

ቀላሎችም ከባዶችም ኾናችሁ ዝመቱ፡፡ በአላህም መንገድ በገንዘቦቻችሁ በነፍሶቻችሁም ታገሉ፡፡ ይህ የምታውቁ ብትኾኑ ለናንተ በጣም የተሻለነው፡፡ (አትተውበህ፡ 41)

እውነተኞችና የተሟላ የኢማን ባለቤት ስለሆኑት አማኞች ባህሪም ሲናገር እንዲህ ብሏል፡፡ (አል-ሁጀራት ፡ 15) በዚህም ላይ መልእክተኛውንና ሰሓቦቻቸውን አወድሷል

لَٰكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۚ وَأُولَٰئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

ግን መልክተኛው እነዚያም ከርሱ ጋር ያመኑት በገንዘቦቻቸውም በነፍሶቻቸውም ታገሉ፡፡ እነዚያም መልካሞች ሁሉ ለነሱናቸው፡፡ እነዚያም እነሱ ምኞታቸውን ያገኙ ናቸው፡፡ ለእነሱም ገነቶችን በሥራቸው ወንዞች የሚፈሱባቸውን በውስጣቸው ዘውታሪዎች ሲኾኑ አላህ አዘጋጅቶላቸዋል፡፡ ይህ ታላቅ ማግኘት ነው፡፡(አትተውበህ፡ 88-89)

የአላህ መልእክተኛም ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለምበሐዲሳቸው ‹በላጩ ሰደቃ በሔሉና በተከበረው በአላህ መንገድ የሚሰጡት  ማራኪ የሆነ የጥላ ቦታ ወይም በአላህ መንገድ የሚሰጡት አገልጋይ ወይም በአላህ መንገድ የሚሰጡት ድንቅ የመጓጓዣ እንሰሳ ነው፡፡› ብለዋል፡፡  በሌላም ሐዲሣቸው ‹በአላህ መንገድ የሚታገል ሰራዊት ያዘጋጀ እንደዘመተ ነው፡፡› ብለዋል፡፡ (ቡኻሪና ሙስሊም ዘግበውታል)

በዚህ ዙሪያ መታወቅ ያለበት በጂሃድ ወቅት ሰደቃ በላጩ የሚሆነው በተለይ ዛሬ ላይ እንደምንመለከተው ሙስሊሞች በሚያስፈልጋቸውና ቁጥራቸውም አናሳ በሚሆንበት ወቅት ነው፡፡ ሆኖም ግን ሙስሊሞች ተብቃቅተውና የበላይ ሆነው ባሉበት ሁኔታ ላይ ምንም እንኳ መመጽወቱ መልካም ቢሆንም በምንዳ ደረጃ ከመጀመሪያው ጋር አይስተካከሉም፡፡ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ እንዲህ ብሏል፡-

وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ لَا يَسْتَوِي مِنكُم مَّنْ أَنفَقَ مِن قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ ۚ أُولَٰئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِينَ أَنفَقُوا مِن بَعْدُ وَقَاتَلُوا ۚ وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ كَرِيمٌ

የሰማያትና የምድር ውርስ ለአላህ ሲኾን በአላህ መንገድ የማትለግሱትም ለእናንተ ምን አልላችሁ? ከእናንተ ውስጥ (መካን) ከመክፈት በፊት የለገሰና የተጋደለ ሰው (ከተከፈተች በኋላ ከለገሰና ከተጋደለ ጋር) አይስተካከልም፡፡ ከእነዚያ በኋላ ከለገሱትና ከተጋደሉት እነዚህ በደረጃ በጣም የላቁ ናቸው፡፡ ሁሉንም አላህ መልካሚቱን ተስፋ ቃል ገብቶላቸዋል፡፡ አላህም በምትሠሩት ሁሉ ውስጠ ዐዋቂ ነው፡፡ ያ ለአላህ መልካም ብድርን የሚያበድር ለእርሱም (አላህ) የሚያነባብርለት ሰው ማነው? ለእርሱም መልካም ምንዳ አልለው፡፡(አልሐዲድ፡ 10-11)

የሙስሊሞች እምነት ችግር ላይ በወደቀበትና አጋዥ በጠፋበት ወቅት የሚመጸውትና የሚጋደል እምነት በሰላም እያለና ተከላካዮቹም ከሚበዙበት ጊዜ ጋር የሚስተካከል አይሆንም፡፡

10. ቀጣይ ሰደቃ

ይህም ማለት ከአንድ ሰው ሞት በኋላ ቀሪ ሆኖ ምንዳው ሟችን የሚፈይድ ማለት ነው፡፡ የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- ‹አንድ ሰው የሞተ እንደሆነ ከሶስት ነገር በስተቀር ስራው ይቋረጣል፡፡ ቀጣይ የሆነ ሰደቃ፣ ጠቃሚ የሆነ እውቀት እና ዱዓእ የሚያደርግለት መልካም ልጅ፡፡› (ሙስሊም ዘግበውታል)

የቀጣይ ሰደቃ ዓይነቶች

ውሃ ማጠጣት እና የውሃ ጉድጓድ መቆፈር የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹በላጩ ሰደቃ ውሃ ማጠጣት ነው፡፡› ብለዋል፡፡

ምግብ ማብላት ነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹በኢስላም ውስጥ በላጩ ነገር ምንድነው?› ተብለው በተጠየቁ ጊዜ‹ምግብ ታበላለህ፣ ለምታውቀውም ሆነ ለማታውቀው ሰው ሰላምታ ታቀርባለህ፡፡› ብለዋል፡፡

መስጂድ መገንባት የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹የአላህን ውዴታ አስቦበበት ለአላህ ብሎ መስጂድ የገነባ ሰው አላህ በጀነት ውስጥ ቤት ይገነባለታል፡፡› ብለዋል፡፡ (ቡኻሪና ሙስሊም ዘግበውታል)

ከጃቢር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና እንደተወራው የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹የውሃ ምንጭ የቆፈረ ሰው ከዚያች ጉድጓድ አንድም ህይወት ያለው ጅን፣ ሰውም ሆነ በራሪ ነገር አይጠጣም አላህ የትንሳኤ ቀን የመነዳው ቢሆን እንጂ፡፡ የወፍ ጎጆ ያህል ወይም ከዚያ ያነሰ መስጊድ የገነባ ሰው አላህ በጀነት ውስጥ ቤት ይገነባለታል፡፡› ብለዋል፡፡

እውቀት ይስፋፋ ዘንድ መለገስ፣ቁርኣን ማከፋፈል፣ ለመንገደኞች፣ ለወላጅ አጥ ህፃናትና ባላቸው ለሞቱባቸው ሴቶች ማረፊያ ማዘጋጀት፡፡ ከአቢ ሁረይራ አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና እንደተላለፈው የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ‹አንድ አማኝ ከሞተ በኋላ ሊጠቅሙት ከሚችሉ ነገሮች መካከል ያስተማረውና ያሰራጨው ትምህርት፣ ትቶት ያለፈው መልካም ልጅ፣ ወይም ቁርኣን፣ የገነባው መስጂድ፣ ለመንገደኛ የገነባው ቤት፣ የቀደደው የውሃ ምንጭ፣ ወይም በህይወቱ በጤናው እያለ ከገንዘቡ ያወጣው ነው፡፡› ብለዋል፡፡

የመለገስ ደረጃው እንደየጊዜና ሁኔታ ይለያያል፡፡ ለምሳሌ በረመዳን ውስጥ ሰደቃ ትልቅ ምንዳና ትሩፋት አለው፡፡ ኢብኑ ዐባስ አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና እንዳሉት ‹የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ቸር ሰው ነበሩ፡፡ በረመዳን ውስጥ ጂብሪል በሚያገኛቸው ጊዜ ደግሞ እጅግ ቸር ይሆናሉ፡፡ ጂብሪል ዓለይሂ ሰላም በረመዳን ውስጥ በየሌሊቱ ያገኛቸውና ቁርኣን ያስጠናቸው ነበር፡፡ የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ጂብሪልን በሚያገኙበት ወቅት ከፈጣን ንፋስ በላይ እጅግ ቸር ይሆናሉ፡፡

ሌላው በአስሩ የዚልሒጃ ቀናት ውስጥ የሚሰጥ ሰደቃ ነው፡፡ ነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- ‹በነኚህ አስር ቀናቶች ውስጥ በበለጠ መልካም ስራ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ ዘንድ ተወዳጅ የሚሆንበት ቀን የለም፡፡ ማለትም አስሩ ቀናት፡፡› አሉ፡፡ (ሰሃቦችም) ‹በአላህ መንገድ ላይ ጂሃድ መውጣትም ቢሆን› አሏቸው፡፡ እርሳቸውም ‹አዎን በአላህ መንገድ ጂሃድ መውጣትም ቢሆን። ነፍሱንና ንብረቱን ይዞ ለጂሃድ ወጥቶ ከምንም ይዞ ሳይመለስ የቀረ ሰው ሲቀር፡፡›ብለዋል፡፡ ስለሆነም ሰደቃ ወደ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ ከምንቃረብባቸው በላጭ ነገሮች መካከል መሆኑን ልናውቅ ይገባል፡፡

በላጭ ከሚሆንባቸው ወቅቶች መካከል ሌላው ሰዎች እጅግ በሚቸገሩበትና በሚያስፈልጋቸው ወቅት መመጽወት ነው፡፡ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ  ብሏል፡፡

فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ
وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ
فَكُّ رَقَبَةٍ
أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ

 ዓቀበቲቱንም አልወጣም፡፡ ዓቀበቲቱም (መውጣቷ) ምን እንደኾነች ምን አሳወቀህ? (እርሱ) ጫንቃን መልቀቅነው፡፡ወይም የረኃብ ባለቤት በኾነ ቀን ማብላት፡፡ (አልበለድ፡ 11-14)

ሀብትና ጤና አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ ለአንድ ባሪያ ከሰጣቸው ፀጋዎች መካከል ናቸው፡፡ አንድ ባሪያ እነኚህን ፀጋዎች በአላህ መንገድ ላይ ያዋለ እንደሆነ ላይ ያዋለ እንደሆነ ፀጋዎቹ በሱ ላይ ተሟልተዋል ማለት ነው፡፡ ‹መልካም ገንዘብ ለመልካም ሰው ሲሆን ምንኛ ያማረ ነው!› ቡኻሪ ዘግበውታል፡፡ 

LEAVE A REPLY